تغییرات زمین شناسی چهره ایران از ...

در حدود یک و نیم میلیارد سال قبل ایران جزیی از تنها قاره کره زمین به نام پان ژا بود.و چهرهآن در دوران مختلف زمین شناسی تغییرات زیادی کرده است،درطی دوره پره   کامبرین کوهزایی کاتانگایی به شدت در آن تاثیر گذاشته و در دوران اول ودوم زمین شناسی،ایران به صورت یک پلاتفرم یکپارچه و نسبتا پایدار و در زیر یک دریا به زندگی خود ادامه می دهد.در این دوران صفحه ایران مهاجرت خود را آغاز کرده و به اورازیا ملحق می گردد.در پایان دوران سوم زمین شناسی (آخرین فاز کوهزایی آلپی)بخش زیادی از ایران از آب خارج می شودوفلات ایران حداکثر ارتفاع خود را به دست می آورد و مورفولولوژی کنونی ناهمواری ها شکل می گیرد.این فعل وانفعالات  به مدد نیروی تکتونیکی  و به ویژ فشار حاصل حرکات صفحات تکتونیکی مجاور با مینی پلیت  ایران صورت گرفته وهنوز هم این حرکات و فشار ها  ادامه دارد و بیانگر این است که هنوز بسیاری  از نقاط ایران تا به امروز آرامش خود را باز نیافته، و در حال ارتفاع گرفتن و بالا آمدن است.در طی دورن چهارم زمین شناسی چهره کنونی فلات ایران و ناهمواری های آن برقرار بود.موقعیت چاله ها و زمین های فرو افتاده نسبت به کوه های اطراف موجب گردید ه که این بخش ها محلی برای انباشت مواد درآیند.در نتیجه دشت ها،جلگه ها،مخروط افکنه ها وسایر لندفرم های آبرفتی  حاصلخیز  پدید آمده و زمین های مرغوبی را به وجود آورده اند.فرایند ها و لندفرم ها ی ایران اگر چه از بسیاری جهات مشابه ناهمواری های سایرنقاط کره زمین هستند،ولی ویژگی های خاص خود را دارد که عبارتند از:

 الف)ایران به صورت یک مینی پلیت در میان پلیت هاو پلاتفرم های متعدد قرار گرفته .

ب)در قلب کمربند کوهزایی آلپ-هیمالیا واقع شده است.

ج)فعالیت های آتشفشانی و سایر لند فرمهای مربوطه،به صورت ساختمان های نا متجانس در ناهمواری های ایران خود نمایی می کنند. کمربند آتشفشانی ارومیه – دختر به صورت یک وتر با روند شمال غربی –جنوب شرقی ایران را به دونیم کرده است

پ)گاز فشان ها وگل فشان ها که یک فعالیت تکتونیکی هستند،از پدیده های ژئو مورفیک بسیار مهم  و جالب در سطح کشور و جهان به شمار می آیند.

ت)گنبد های نمکی به عنوان یکی از ایالت های نمکی  مهم در سطح جهان مطرح می باشند.

ث)اشکال کارستی ازدیگر  ویژگی های ژئومورفولوژیک ایران به شمار می آیند.

ج)کلوت ها ی بسیار وسیع در چاله لوت  هم از ویژگی های خاص   ایران است.

چ)انواع کویر،تراکم های ماسه ای  واشکال ژئو مورفیک بیابانی ،بیشی از وسعت ایران
را پوشانده است.

پی نوشت:

دوران اول یا پالئوزوئیک/ دوران دوم یا مزوزوئیک / دوران سوم یا سنوزوئیک / دوران چهارم یا کواترنر  

                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                           منابع:           
                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                     ژئومورفولوژی ایران،دکتر محمد جعفر زمردیان                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                    کلیات ژئومورفولوژی ایران ،دکتر حسین نگارش

/ 0 نظر / 19 بازدید